การแสดงสภาพ
ก่อนที่จะทำความเข้าใจในไวยากรณ์เรื่องนี้ เราจำเป็นต้องรู้จัก อกรรมกริยา และ สกรรมกริยา เสียก่อน
สกรรมกริยา คือ กริยาที่ต้องการกรรรม เช่น 車をとめます。จอดรถ
อกรรมกริยา คือ กริยาที่ไม่ต้องการกรรม เช่น 車がとまっています。มีรถจอดอยู่
ในภาษาไทยคำว่า “จอด” เป็นได้ทั้งสกรรมกริยาและอกรรมกริยา แต่คำว่า “จอด”ในภาษาญี่ปุ่นมี 2 ตัว คือ とめますที่เป็นสกรรมกริยา(vt) และ とまりますที่เป็นอกรรมกริยา(vi) (ดูประโยคตัวอย่างข้างบน) วิธีดูง่ายๆว่าตัวไหนเป็นสกรรมกริยาหรืออกรรมกริยาก็คือสังเกตที่คำช่วยค่ะ ถ้าเป็นสกรรมกริยาคำช่วยจะเป็นを ส่วนอกรรมกริยาคำช่วยจะเป็น が
อย่างไรก็ตามก็มีบ้างที่ในประโยคไม่มีทั้งคำช่วยを หรือว่าが เนื่องจากมันอาจจะถูกละไปในฐานที่เข้าใจหรือถูกแทนที่ด้วย はหรือも ไปแล้ว เช่น
１．かいぎは 何時に はじまりますか。ประชุมจะเริ่มตอนกี่โมง
（はじまりますเป็นอกรรมกริยา และ かいぎถูกยกไปเป็นหัวเรื่องจึงใช้คำช่วย は)
２．100ページから はじめましょうか。เรามาเริ่มตั้งแต่หน้า 100 ก็แล้วกัน
（はじめますเป็นสกรรมกริยา และละกรรมทิ้งไปเนื่องผู้พูดผู้ฟังเข้าใจกันอยู่แล้ว )
สรุปว่าเพื่อความชัวร์ เซนเซขอแนะนำให้ท่องไปเลยดีกว่า เพราะมีอยู่ไม่กี่ตัวเอง
สกรรมกริยาและอกรรมกริยาในระดับ N5
| ชนิด ความหมาย | สกรรมกริยา(vt) | อกรรมกริยา(vi) |
| เปิด(ประตู) | あけます | あきます |
| ปิด(ประตู) | しめます | しまります |
| เปิด(ไฟ) | つけます | つきます |
| ปิด(ไฟ) | けします | きえます |
| จอด, หยุด | とめます | とまります |
| ใส่ | いれます | はいります |
| ออก | だします | でます |
| เรียง | ならべます | ならびます |
| เริ่ม | はじめます | はじまります |
Vています
ใช้แสดงสภาพของกริยาที่เกิดขึ้นแล้วผลยังคงอยู่อย่างต่อเนื่อง
การบรรยายสภาพที่ปรากฏอยู่ขึ้นมาลอยๆเป็นครั้งแรกใช้คำช่วย が ตัวอย่างเช่น
- あ、電気がついています。
- 店の前にタクシーがとまっています。
- はこの中にさいふが入っています。
★หากเป็นการบรรยายสภาพของสิ่งที่ชี้เฉพาะเจาะจง เป็นหัวเรื่องชัดเจน เช่นอาจจะมีคำว่า この～、その～ คำช่วยจะเป็น は
- このとけいは とまっています。
- あ、あの電気は きえています。
Vてあります
ใช้แสดงสภาพที่เป็นผลของกริยาที่มีผู้ทำทิ้งไว้
わたしはドアをあけました。 (ฉันเปิดประตู)
สภาพหรือผลที่เกิดขึ้นคือ ドアがあけてあります。 (ประตูเปิดอยู่)
わたしはノートに名前を書きました。(ฉันเขียนชื่อบนสมุด)
สภาพหรือผลที่เกิดขึ้นคือ ノートに名前が書いてあります。 (มีชื่อเขียนอยู่บนสมุด)
ส่วนเมื่อไรจะใช้ が หรือ は ก็ใช้หลักการแบบเดียวกับ ています ข้างบนคือ ถ้าเป็นเป็นการกล่าวขึ้นมาครั้งแรกลอยๆก็ใช้ が แต่ถ้าเจาะจงบ่งชี้ชัดเจนก็เป็น は
【ตัวอย่าง】
A: あ、まどがあいています。さむくないですか。
อ้าว หน้าต่างเปิดอยู่ ไม่หนาวเหรอ
B: へやをそうじしますから、あけてあるんです。
เพราะจะทำความสะอาดห้องจึง(ตั้งใจ)เปิดทิ้งไว้น่ะ
- へやのかべにポスターがはってあります。ที่กำแพงห้องมีโปสเตอร์แปะอยู่
- こたえは50ページに書いてあります。คำตอบมีเขียนอยู่ที่หน้า 50
A: つくえの上にざっしがおいてありますか。บนโต๊ะมีนิตยสารวางอยู่ไหม
B: はい、おいてあります。ค่ะ มีวางอยู่ค่ะ
A: つくえの上にざっしがおいてありますか。อ้าว มีแตงโมหั่นไว้แล้วนี่
B: じゃ、食べましょう。งั้น กินกันเถอะ
เปรียบเทียบ Ｖて います กับ Ｖて あります
| Nが Ｖอกรรมて います | Nが Ｖสกรรมて あります | |
| 1. บรรยายอะไร | บรรยายสภาพตามที่เห็น | บรรยายสภาพสิ่งที่มีผู้จงใจกระทำทิ้งไว้ |
| 2. คำกริยาที่ใช้ | อกรรมกริยา (vi) | สกรรมกริยา (vt) |
แนวข้อสอบ
- ドアが しまって＿＿＿＿。しめて ください。
１．ありません ２．いません ３．あります ４．います
- ノートに なまえが かいて＿＿＿＿。
１．あります ２．います ３．します ４．なります
- そこのつくえに ボールペンが _____。
１．おきます ２．おきてあります ３．おいています ４．おいてあります
- かべに ポスターが はって＿＿＿。
１．います ２．なります ３．あります ４．します
- これは わたしの かさですよ。わたしの なまえが＿＿＿ あります。
１．かきて ２．かきた ３．かいて ４．かいた
- れいぞうこに くだものが 入って ＿＿＿＿。
１．です ２．します ３．います ４．あります
- へやに テーブルが おいて＿＿＿＿。
１．ます ２．します ３．います ４．あります
- ａ「じしょをかしてください。」
ｂ「ごめんなさい、______。」
１．もちません ２．もちませんでした
３．もっていません ４．もってありません
เฉลย
- ตอบ 4 ドアが しまって います。 เพราะ しまります(ปิด) เป็น Vi
- ตอบ 1 なまえが かいて あります。 เนื่องจากคำช่วยเป็น がแสดงว่าเป็นการบอกสภาพ ดังนั้นจึงต้องเป็น てあります เพราะ かきます(เขียน) เป็น Vｔ
- ตอบ 4 ボールペン が おいて あります。 เนื่องจากคำช่วยเป็น がแสดงว่าเป็นการบอกสภาพ ดังนั้นจึงต้องเป็น てあります เพราะ おきます(วาง) เป็น Vｔ
- ตอบ 3 ポスターが はって あります。 เนื่องจากคำช่วยเป็น がแสดงว่าเป็นการบอกสภาพ ดังนั้นจึงต้องเป็น てあります เพราะ はります(แปะ) เป็น Vｔ
- ตอบ 3 わたしの なまえ が かいて あります。 เนื่องจากคำช่วยเป็น がและมี ありますอยู่ที่ท้ายประโยคแสดงว่าเป็นการบอกสภาพ ข้างหน้า あります ต้องเป็นรูป て
- ตอบ 3 れいぞうこに くだものが 入って います。 เพราะ はいります(มีใส่อยู่) เป็น Vi
- ตอบ 4 へやに テーブルが おいて あります。เนื่องจากคำช่วยเป็น がแสดงว่าเป็นการบอกสภาพ ดังนั้นจึงต้องเป็น てあります เพราะ おきます(วาง) เป็น Vｔ
- ตอบ 3 Nを もっています=มีอยู่ในครอบครอง รูปปฏิเสธคือ もっていません
เตรียมสอบภาษาญี่ปุ่น 